Rag manylyon sewyansow 2010 mar pleg klyckyewgh omma.

Kovheans dhe Bennrynn

Yma men-kov growyn dhe Bennrynn rag koll a Golji Glasneth ha’n milyow a Gernowyon neb a verwis yn unn dhefendya aga kryjyans ha’ga yeth. Pub bledhen y hwer solempnita berr orth an men ma yn Bre an Kay (ogas dhe’n golowys daromres). Hevlyna y fydh dhe 12.30wh, Dy’Sadorn an 28ns mis Est.

Y feu synsys hevlena Goursez Breizh y’n Vro Gwened y’n dre Arzhanou yn mysk prasow ha gwedhen las, an jydh splann yn dann ebren splan a dherag an howl, lagas an jydh. Skogynn Pryv ha Steren Mor a viajyas a dhiworth Kernow avel kanasow an Orsedh hag yth esa Penri Tanad, Kovadhor Gorsedh Byrdh Enys Breten ha Susan y wreg avel Kanasow Kembra.

Berrskrif Kuntellyans Konsel an Orsedh mis Gortheren

Y feu derivys bos gwrians a gledha solempnyel nowyth owth avonsya yn ta. An kledha nowyth a vydh gwrys yn dew hanter ha Berdh Kernewek ha Bretonek a wra don an dhew hanter rag an junyans solempnyel gans an Bardh Meur, neb a wra passya an kledha kesunys dhe Gannas an Vammorsedh Kembrek avel arwodh a unnses ha felshyp.

Yma keskusulyans an Orsedh hag yw towlennys rag 2a Mis Hedra owth avonsya yn ta hag a wra diskudha an desten a ilow Band Brest yn Kernow.

Yma towlow ow mos yn-rag dhe dhisplegya solempnita golowan may hyll Berdh omguntel orth nebes an hen leow a Gernow. An Orsedh Ygor yw mar vras y’n eur ma na yll marnas kresyow a drevow ostya an niverow. Y’n termyn eus passys, ha nyns o mar vras an Orsedh, an solempnitys a hwarva orth leow kepar ha Boscawen-Un, le kynsa kuntellyans an Orsedh Arnowyth.

Derivas posedhek war an avonsyans wor’tu ha solempnita an Orsedh Ygor dhe Borth Ia a veu provys gans an Gannas Bardh Meur.

Derivas a veu degemerys dhyworth an Is-Kessedhek Daswel Kesstrivow hag usi ow medra dhe wul niver hag ehennow a glassow kesstrivyans dhe dhastewynnya talvosogethow moy kevoos.

Daswel an Piwasow a vydh omgemerys gans is-kessedhek a eseli Konsel an Orsedh dhe gollenwel towl an keth par.

Gront a £300 a veu provys dhe’n Kowethas Omdowl Kernewek dhe surhe y hyll ostyans towlennys an tournay keskeltek gans Breten Vyhan mos yn-rag dhe Bonswad Kala Est. Kyns Bardh Meur a wra ri an hanavow orth an tournay.

Nowodhow an kuntellyans Amerikanek a Verdh a veu degemerys hag yth yw desevys y hwra kannasedh dhyworth Kernow skoodhya an darvos yn Wisconsin.

Derivadow a veu degemerys dhyworth pub sodhak hag is-kessedhek an Orsedh.

Dydh nessa kuntellyans Konsel an Orsedh a vydh 23ns a vis Hedra 2010.

Gorsedh Kernow

An Orsedh Kernow 1928 - 2010
Dy'Sadorn 4a Mis Gwynngala 2010

Skeusen yw dre gortesi a Mike Murphy © St Ives Archive Study Centre

Yn Porthia y fydh desedhys Kuntellyans Berdh Kernow hevlyna. An Orsedh a dhynnergh pubonan rag dos dhe vires heb kost orth agan Solempnyta. Y hyllir gweles manylyon an Solempnyta ha manylyon an hwarvosow erel usi orth y skoodhya dre glyckya war an kevren a syw. Klyckya omma.

Rag Rol a Verdh Nowyth dhe'n Orsedh Borthia, klyckya omma mar pleg.

Dhe govhe an Orsedh 2010, hag a hwervydh dhe Borth Ia, Gorsedh Kernow re worras war-barth dyllans hag a re manylyion bewnansow a dredhek ha dew-ugens bardh marow neb esa trigys hag oberi y’n ranndir Porth Ia. Hemm yw an kynsa yn kevres towlennys a dhyllansow a wra vri an ranndir may fo synsys an Orsedh Kernow bledhennek.

Rag manylyon pella ha fatel yllowgh hwi erhi dasskrif, klyckyewgh omma mar pleg.

Piwasow Holyer an Gof 2010
(rag lyvrow dyllys yn 2009)

An piwasow ma a dhylloryon yw res pub bledhen yn kov a Leonard Truran tremenys a Resrudh, dyllor Kernewek, y hanow bardhek Holyer an Gof – the follower of An Gof. An kynsa piwas rag unn lyveryn unnik re beu efanhes dhe seyth tregh ha tri fiwas dre vras. Hemma a boslev an tevyans ha nerth usi ow pesya a dhyllansow Kernewek, ha dyllansow a-dro dhe Gernow. Yth esa 80 profyans degemerys dhyworth Kernow, Pow Sows, Kembra ha tramor. An piwasow a veu res gans an Bardh Meur. Mr. Mick Paynter/Skogynn Pryv.

Rag manylyon an piwasow mar pleg klyckyewgh omma.

Yma odhom dhyn a le salow dhe witha an Omborth, an arethva wayadow devnydhys y’n solempnitys an Orsedh, dhyworth an mis Gwynngala ma hag alena rag, wosa an Orsedh Ygor dhe Borth Ia. An acheson rag hemma yw re beu gorher an Omborth damajys orth y le gwitha a-lemmyn ogas dhe Synt Awstel.

Y fia gwell gwitha an Omborth yn-dann gorher. Yth yw a-dro dhe 15 troos-hys y hys, 7 troos-hys y ledander ha 6 troos-hys 6 mesva y uhelder, hag ev ‘mes a us.

KKB an Orsedh - Derivas an Kaderyer

Bardh Meur a dherivas bos an dhaldra veur o dhe dhrehevel war ober an kyns Bardh Meur ha’n Konsel yn unn dhisplegya an rol a Vewnans Kernow, hag a vost y’n eur ma 60 restrans esel, pub anedha kemyskys yn Gonisogeth Kernewek genesik. An ober a synsas ynno esedh war an Keskowethyans Gonisogethek Kernow hag a gevre dhe gespareth oberi ynter an Orsedh, Bewnans Kernow ha Konsel Kernow.

Ev a dherivas bos gorholeth tevi rag presens a sodhogyon an Orsedh orth hwarvosow gonisogethek yn Kernow ha kusulya y fia edhomm dhodho a skoodhyans dhyworth sodhogyon erel dh’y skoodhya yn unn attendya an hwarvosow ma awos na goodh dhe onan vyth bos skonys.

Y feu derivys bos an kledha solempnyel nowyth in gradh a gynsa vershyon, hag a via parys rag An Orsedh Porth Ia, un unn naha edhom dhe’n Orsedh Breten Vyhan dhe dhri henna dhedha i, gans kudynnow an dollow hag a ganso. An skrifedhow war an kledha a wra diskwedhes bos y vynnas avel arwodh a gres, mes ev a aswonnis y hwra nebes Berdh kewsel erbynn us a kledhedhyow solempnyel.

Ev a gusulyas yn unn sywya dadhlow gans an Orsedh Kembra, y fia res dhe’n Bardh Meur ha dhe’n Gannas Bardh Meur bos dewisys dhyworth an nessa treveth hag alena rag.

An Orsedh Kembra ynwedh re ros skoodhyans dre vras rag an Solemnyta Awen profys, hag a hwarvia dhe savleow istorek a vri yn Kernow. Hemma a vydh towlennys rag 2011 yn Kernow Est hag yth yw desevys y hwra Arghdrewydh an Orsedh Kembra attendya mar pyth ha pan vo hemma akordys.

Bardh Meur a elwis orth an Gannas Bardh Meur dhe brovia nowodhow an diwettha a-dro dhe’n Orsedh Ygor, towlennys rag Porth Ia mis Gwynngala. Hi a dherivas y hwervydh an solempnita war an Enys hag a wra profya desedhans liwyansek rag berdh, gwestoryon ha godrigoryon. Y feu derivys bos kaderyores an Kessedhek Dyghtya Leel, Janet Axten, ow provia ledyans krev dhe bara solyd. Hi a gusulyas y feu an kylgh-lyther dyllys yn termyn kot hag a wra synsi ynno an manylyon oll rag an darvos, gans dew vappa kler rag entra ha gasa an Dre. Y feu grassow meur godhvedhys dhe Gonsel Kernow rag digelmi studh tyckli a-dro dhe us a rann an park kerri rag stallys. Hi a boslevis dre dhesedhans an kylgh ha’n komoditys gwiska, y fia an keskerdh onan hir hevlyna ha’n verdh gans gwayadieth lehes a veu kennerthys dhe wul devnydh an karyans kevadow. An KKB a veu kusulys bos kruskyn solempnya a nas pur uhel yn-dann askorrans.

Bardh Meur a wovynnis orth an Menystror dhe lenna keskomunyans dhyworth Ros Paterson dhyworth Awstralia ha dhe witha dasskrif gans an kovnotyansow. Bardh Peter Williams a gusulyas y hwrussa ev attendya an Kuntelles Bardhek dhe Eaglehawk yn Victoria, Awstralia, a-varra hevlyna ha derivas ass o orgelus an Awstralioryon a’ga gwreydh Kernewek.

Dr. Brian Stowell dhyworth Douglas, Manow, re beu henwys dhe dhegemeres piwas uhella an Tynwald. Y feu Brian gwrys Bardh a Enor Gorsedh Kernow orth an Kuntelles Keltek Kesgwlasek dhe Vud yn 2000, yn unn gemeres an hanow bardhek Scryfer Kynyaf. Dr. Stowell re oberas yn efan a-barth an taves ha gonisogeth Manow dres lies bledhen. Ev yw esel bewek an Kuntelles Keltek Kesgwlasek ha re synsas nebes a’y sodhow y’ga mysk Lewydh. An Bardh Meur re dhanvonnas keslowena a-barth Gorsedh Kernow. Dhe redya an lyther, mar pleg klyckyowgh omma.

Skeusen yw dre gortesi a Baperyow Nowodhow Manow

Berrskrif Kuntellyans an Konsel
mis Ebrel 2010

Yma Keskusulyans an Orsedh 2010 owth avonsya gans an titel ‘Bandys Brest yn Kernow, aga Istori ha‘ga Le y’n Gemynieth’. An jydh a vydh Dy’Sadorn an 2a mis Hedra, hag a gronk y’n gwetha prys erbynn KKB Kefrysyans Kernow Goth (FOCS). Hemm yw drefen bos a-ves presentyoryon bandys brest posek orth an Titlow Breten Veur an bennseythen yw restrys del yw usys rag agan Keskusulyans. Bardh Meur re brofyas diharas formel dhe Lewydh an FOCS.

Derivas manylys a veu provys gans Kannas Bardh Meur a-dro dhe avonsyans troha’n Orsedh Ygor 2010 dhe Borth Ia. Y feu derivys bos an Kessedhek Ordena Leel owth oberi yn ta gans puptra ow tos warbarth yn le.

Konsel an Orsedh re appoyntyas is-kessedhek byhan dhe dhasweles an Dowlen Gesstrivow hag usi ow kelli arhans dhyworth hy bojet pub bledhen. An is-kessedhek a wra derivas a dermyn may hyllir settya yn le resterow nowyth rag an Orsedh Ygor Hellys an vledhen a syw.

Konsel an Orsedh re appoyntyas is-kessedhek byhan dhe dhasweles an Dowlen Biwasow dhe surhe hi bos ow tos erbynn gorholedhow a-lemmyn. Y feu unnverhes na vydh res na fella an dhew werison Frank Pascoe, mes pub piwas aral a wra pesya dhe Borth Ia, del wrussons i dres an bledhynnyow eus passys, gans resterow nowyth ow tos warlinen rag Hellys 2011.

Y feu unnverhes y hwra bagas byhan a gonslers an Orsedh displegya profyans rag solempnita an Orsedh a vo synsys dhe Wolowan orth nebes an savleow istorek a Gernow, kepar ha Boscawen Un – le an kynsa Gorsedh arnowyth. Mar po unnverhes gans an Konsel, wosa bos an Gorsedhow Kembrek ha Bretonek kedhlys, y fydh solempnita poblek dhe Wolowan. An Orsedh Ygor mis Gwynngala a wra pesya avel hwarvos poblek meur an Orsedh.

Derivadow a veu degemerys hag unnverhes dhyworth pub sodhak.

Dydh an nessa kuntellyans Konsel an Orsedh yw 10ves mis Gortheren 2010.

Ordenal an Gwarnyans 2010

Gwarnyans an Orsedh 2010 a veu synsys an 17ves a vis Ebrel dhe Borth Ia, ha kaderys gans an Bardh Meur, Mick Paynter – Skogynn Pryv.

Yth o myttin howlek, kynth esa awel glor goyeyn. A-dro dhe 50 Bardh dhyworth Kernow oll a guntellas orth an Burjesti, le may feu ledys an keskerdh gans piber an Orsedh, Merv Davey – Telynor an Weryn – yn unn stumma y fordh war-vann Bre Dregenna dhe’n Lowarthow Malakoff.

An Mer a dhynarhas an Orsedh hag orth hy gorthebi an Bardh Meur a gewsis a-dro dhe’n tavas ha gonisogeth Kernewek, ha godhvos gras dhe’n Mer ha dhe’n dus a Borth Ia.

Mar kyllir redya areth an Bardh Meur, klyckya omma mar pleg.

An solempnyta a dhalathas gans an Garm Kres, solempnyta Arlodhes an Bleujyow, Gwarnyans an Orsedh Ygor mis Gwynngala ha’n gan ‘Bro Goth Agan Tasow’ kyns gorfenna unnweyth arta gans an Garm Kres.

A-wosa an keskerdh a dhehwelis war-nans Bre Skidden dhe’n Burjesti, le may feu provys te, koffi ha tesennow kales.

Gool Dynnargh Tre Kenderow Jack ha Kuntelles Bardhek 2010
dhe Eaglehawk, Bendigo, Victoria, Awstralia

An Gool orth Eaglehawk (Bendigo) a veu attendys gans 24 Bardh an Orsedh Kernow, y’ga mysk Peter Williams - Map Carrek Dhu dhyworth Pons an Ooth, ha Bardh Paul Thomas - Map Wallaroo, neb yw ynwedh Mer an Arvor Kober yn Awstralia Soth.

Bardh Meur an Orsedh Kernow a dhanvonnas messaj dhe’n Verdh ha dhe’n dus a Bendigo, hag a veu degemerys gans gormola meur.

Der an Gool yth esa keskerdh may tonsyas moy es 100 flogh an Feri, sywys gans moy es 200 henedh pub anedha ow ton baneryow ha gwiskys yn Brith Kernewek ha Baneryow Pyran.

Wortiwedh naw Bardh a gollenwis penn delergh an bush Kernewek. Yth o gormola an routh bras kuntellys bodharus, ha peswar Bardh, pub anedha gans ‘Bendigo’ y’ga hanow bardhek, a gerdhas war-barth.

Mer Cita a Bendigo Meur, Konsler Rod Campbell, a ros skoodhyans bras dhe’n Gool hag ynwedh profya gweres y’n ober dhe dhesedha men kov orth Rynn Lannust, dhe govhe an unnveredh ynter Bendigo ha Kernow ha perthi yn kov gans gooth aga hendasow, neb y’n 19ves kansbledhen a dheuth dhyworth Kernow ha’s gwrug owrek an moyha rych y’n bys. Liesgweyth dres an bennseythen an geryow "Kernow Bys Vykken" a sonas yn uhel, ha re’s gwrellons yndella termyn hir.

Rag moy skeusennow klyckya omma mar pleg.

Dydh Synt Pyran 2010

Kansow a dus yn Kernow ha dres an bys a dheuth war-barth Dy’Gwener an 5es mis Meurth, dhe solempnya an sans tasek a stenoryon ha’ga honensys Kernewek aga honan.

Yth o kewer ogas ha perfeyth yn Kernow gans an howl ow splanna war gansow a dus ow ternija baneryow ha gans flehes ow tonsya ha’n keskerdhow ow kwia aga fordh der an trevow. Yth esa synsys ynwedh livyow ha konyow dhe solempnya an dy’gool.

An Dy’Sul, kansow a omjunyas y’n kerdh bledhennek yn unn sywya an gwari Synt Pyran dres an tewennow dhe savla Oratri Synt Pyran dhe Byran yn Treth.

An skoren Konna-tir Yorke CASA a synsas li Dydh Synt Pyran y’n Hel an Skol Dy’Sul Balyow Moonta istorek, mayth esa moy es kans person.

Gwarnyans an Orsedh 2010

Y fydh synsys Gwarnyans an Orsedh dhe Borthia 17ves Mis Ebryl 2010. An keskerdh dhe’n Malakoff Porthia a wra dalleth dhe 10.30 myttinweyth dhe Hel an Dre, Stret an Pol. An Verth a yll gwiska y’n Hel a vydh ygerys ragdha dhiworth 9:30

Berrskrif Kuntellyans Konsel an Orsedh mis Hwevrer

Y feu proviys derivas a-dro dhe’n vyaj dhe Copenhagen gans bagas a studhyoryon Gernewek ha’ga skoodhyoryon may hwrug an Orsedh ro arhansek avel fordh a skoodhyans.

Galow rag kevrohow rag kledha solempna nowyth re dhrehedhas y gosten, hag a vydh gwrys a-dermyn rag solempnyta ygor an Orsedh 2010 dhe Borthia.

Y feu degemerys derivas dhyworth an Skrifennyades Dhegemeres, hag a ros manylyon a’n urdhow na re bia komendys avel berdh, yn unn sywya avis a’n Is-kessedhek Degemeres. An komendyansow a veu skoodhys gans Konsel an Orsedh.

Eseleth is-kessedhegow divers an Orsedh a veu dadhlys hag eselethow unnverhes dres an teyr bledhen.

Tybyansow a veu profys ow tuchya Keskusulyans mis Hedra an Orsedh, hag y hevel y hwra an keskusulyans hevlyna sywya an displegyansow a ilow Menestrouthi Brest yn Kernow.

Derivadow a veu degemerys dhyworth pub sodhak an Orsedh ha kuntelloryon a is-kessedhegow.

Dydh rag nessa kuntellyans Konsel an Orsedh yw 24ns a vis Ebryl 2010.

Gwari dhe'n Bennseythen Gernewek Porthia ha lyver nowyth (Kernewek), Skol Veythrin Karenza (Sowsnek)

BBC Radyo Kernow dhe Velbourne

Kyns bos y davlethians dhyworth Melbourne war dowlen Hansel Kernow, keswelor Denis Nightingale a vysytyas Bendigo. Omma ev yw diskwedhys a’y sev a-dherag delow an dre yn kov an Denbal Kernewek, gans Mer Bendigo Klr Rod Campbell, George Ellis ha Tom Luke a’n Kowethas Kernewek Bendigo.

Ev a vysytyas ynwedh Rynn Lannust, le mayth yw gwaytys y fydh drehevys men kov dhe’n dusbal Gernewek neb a wrug Bendigo an owrek an moyha rych y’n 19ves kansbledhen. Ynwedh dhe Dewyn Pleustri an 20ves a vis Hwevrer, an Geuryow Vebyon Kernewek bushhes a synsys keskan dhe sevel arhasow ragdho.

Yn trist, Rynn Lannust ha’y benntiow tusbal Kernewek byhan a veu distruiys yn tien y’n tanyow morethek a Dhy’Sadorn Du, mis Hwevrer 2009.

Y fydh Gorsedh Kernow synsys hevlyna dhe Borthia, Dy’Sadorn an 4a mis Gwynngala.

Yn unn geslamma gans an hwarvos, yma’n Kessedhek Dyllansow ha Kovskrifen an Orsedh owth oberi gans an Gresen Studhya Kovskrifen Trest Porthia dhe askorra kuntellyans a bewgrafow a-dro dhe ogas ha hanterkans bardh tremenys, neb a’s teva junyans gans Porthia, Porthreptor po an ranndir y’ga herhyn. Y fydh an lyvrik ma lonchys der an seythen usi ow ledya bys y’n Orsedh.

Kynth eus lies godhvedhys a-dro dhe verdh kepar ha Robert Morton Nance, Peter Lanyon ha Barbara Hepworth, ny yllir leverel an keth a-dro dhe’n re erel, lies anedha dre vras ankevys.

Rann kynskrif an towl ma yw dhe solempnya bewnansow ha kowlwriansow an verdh le-aswonnys ma. An re na usi orth aga hwithra a wrussa dynerhi raghenna, neb kedhlow a-dro dhe’n re a syw:

Annie Bainsmith (1951), Captain Bruce Bainsmith (1951), Jane Hollow Curnow (1953), Richard Bernard Fishwick (1943), Catherine Gyles (1951), Henry Hodge (1949), May S. James (1931), Reginald Jennings (1963), Jane Kelynack (1935), Alfred Mata (1931), Charles Short Murrish (1937), Florence Nankivell (1962), Margaret Ricketts (1980), William Sandow (1955), Ethel Shakerley (1950), Dorothea Sophia Smith (1960), Margaret (Marjorie) Thornley (1953), Mamie Townsend (1979), Ivah Treffry Westlake (1938), Joyce Wigley (1963), Edith Williams (1951)

The St Ives Trust Archive Study Centre
Upper Parish Room, St Andrew's Street
St Ives, TR26 1AH, Cornwall
Tel: 01736 796408
Email: supervisor@stivestrust.co.uk

Gras dhe Lywys Venta - Ted Chapman

Y’n termyn bos Ted dyghtyer Gwiasva an Orsedh ev re oberas heb skwitha rag hi sewena ow tirektya trafyk ena gans nowedhi sad, tamigow nowodhow ha nowethheansow an par ages kevrennow gwideo, yn unn keworra pupprys dhe’n kovskrifvaow derivadow. Ev a wrug kestava hag an bys hag an Orsedh, hag yn arbennik Awstrali le may gortons yn fen diyskynisi divrodh nowodhow vydh a dhiworth Kernow.

Ev re worras meur a gur y’n pyth usi y’n wiasva, hag yn hi derivadow byhan mes pur dhe les. Pes da on ni, ytho, ev dh’assentya dhe besya hwath es esel hi hessedhek. Talvedhys yw y ober ev dres an eth bledhen usi passyes. Gans y nas vas heb faladow, y guvder, y gerensa hag y skoodhyans y kodhyn ni meur ras dhodho hag y fynnen ni sowena gans y dowlennow noweth.

Myrgh Jowna - Pat Miller, Menystrores an Wiasva

Gwynn agan bys re oberas Glywys Venta dres lies bledhen ow krevhe ha teghe agan Gwiasva ni. Gwynn bys Ted ev dhe gemeres tamm powes lemmyn. Hag yn sur gwynn agan bys Ted dhe besya es esel kessedheck Gwiasva an Orsedh.

Gwys yn ta, ty goweth mas ha lel.

Skogynn Pryv - Mick Paynter, Bardh Meur

Berdh a dhe Hwarvos Langostentyn

Kresen Dollmen, Langostentyn, Mis Genver 2010

Tri Bardh an Orsedh Kernow a gemeras rann y’n hwarvos Kresen Ertach bledhennek.

Merv - Telynor an Weryn hag Alison Davey – Corolyores a synsas chi hwel dons, ha Professor Philip Payton - Car Dyvresow - a dhelivras areth didheurek a-dro dhe John Betjeman yn Kernow

Klykya omma.