Gwari dhe'n Bennseythen Gernewek Porthia ha lyver nowyth (Kernewek), Skol Veythrin Karenza (Sowsnek)

BBC Radyo Kernow dhe Velbourne

Kyns bos y davlethians dhyworth Melbourne war dowlen Hansel Kernow, keswelor Denis Nightingale a vysytyas Bendigo. Omma ev yw diskwedhys a’y sev a-dherag delow an dre yn kov an Denbal Kernewek, gans Mer Bendigo Klr Rod Campbell, George Ellis ha Tom Luke a’n Kowethas Kernewek Bendigo.

Ev a vysytyas ynwedh Rynn Lannust, le mayth yw gwaytys y fydh drehevys men kov dhe’n dusbal Gernewek neb a wrug Bendigo an owrek an moyha rych y’n 19ves kansbledhen. Ynwedh dhe Dewyn Pleustri an 20ves a vis Hwevrer, an Geuryow Vebyon Kernewek bushhes a synsys keskan dhe sevel arhasow ragdho.

Yn trist, Rynn Lannust ha’y benntiow tusbal Kernewek byhan a veu distruiys yn tien y’n tanyow morethek a Dhy’Sadorn Du, mis Hwevrer 2009.

Y fydh Gorsedh Kernow synsys hevlyna dhe Borthia, Dy’Sadorn an 4a mis Gwynngala.

Yn unn geslamma gans an hwarvos, yma’n Kessedhek Dyllansow ha Kovskrifen an Orsedh owth oberi gans an Gresen Studhya Kovskrifen Trest Porthia dhe askorra kuntellyans a bewgrafow a-dro dhe ogas ha hanterkans bardh tremenys, neb a’s teva junyans gans Porthia, Porthreptor po an ranndir y’ga herhyn. Y fydh an lyvrik ma lonchys der an seythen usi ow ledya bys y’n Orsedh.

Kynth eus lies godhvedhys a-dro dhe verdh kepar ha Robert Morton Nance, Peter Lanyon ha Barbara Hepworth, ny yllir leverel an keth a-dro dhe’n re erel, lies anedha dre vras ankevys.

Rann kynskrif an towl ma yw dhe solempnya bewnansow ha kowlwriansow an verdh le-aswonnys ma. An re na usi orth aga hwithra a wrussa dynerhi raghenna, neb kedhlow a-dro dhe’n re a syw:

Annie Bainsmith (1951), Captain Bruce Bainsmith (1951), Jane Hollow Curnow (1953), Richard Bernard Fishwick (1943), Catherine Gyles (1951), Henry Hodge (1949), May S. James (1931), Reginald Jennings (1963), Jane Kelynack (1935), Alfred Mata (1931), Charles Short Murrish (1937), Florence Nankivell (1962), Margaret Ricketts (1980), William Sandow (1955), Ethel Shakerley (1950), Dorothea Sophia Smith (1960), Margaret (Marjorie) Thornley (1953), Mamie Townsend (1979), Ivah Treffry Westlake (1938), Joyce Wigley (1963), Edith Williams (1951)

The St Ives Trust Archive Study Centre
Upper Parish Room, St Andrew's Street
St Ives, TR26 1AH, Cornwall
Tel: 01736 796408
Email: supervisor@stivestrust.co.uk

Gras dhe Lywys Venta - Ted Chapman

Y’n termyn bos Ted dyghtyer Gwiasva an Orsedh ev re oberas heb skwitha rag hi sewena ow tirektya trafyk ena gans nowedhi sad, tamigow nowodhow ha nowethheansow an par ages kevrennow gwideo, yn unn keworra pupprys dhe’n kovskrifvaow derivadow. Ev a wrug kestava hag an bys hag an Orsedh, hag yn arbennik Awstrali le may gortons yn fen diyskynisi divrodh nowodhow vydh a dhiworth Kernow.

Ev re worras meur a gur y’n pyth usi y’n wiasva, hag yn hi derivadow byhan mes pur dhe les. Pes da on ni, ytho, ev dh’assentya dhe besya hwath es esel hi hessedhek. Talvedhys yw y ober ev dres an eth bledhen usi passyes. Gans y nas vas heb faladow, y guvder, y gerensa hag y skoodhyans y kodhyn ni meur ras dhodho hag y fynnen ni sowena gans y dowlennow noweth.

Myrgh Jowna - Pat Miller, Menystrores an Wiasva

Gwynn agan bys re oberas Glywys Venta dres lies bledhen ow krevhe ha teghe agan Gwiasva ni. Gwynn bys Ted ev dhe gemeres tamm powes lemmyn. Hag yn sur gwynn agan bys Ted dhe besya es esel kessedheck Gwiasva an Orsedh.

Gwys yn ta, ty goweth mas ha lel.

Skogynn Pryv - Mick Paynter, Bardh Meur

Berdh a dhe Hwarvos Langostentyn

Kresen Dollmen, Langostentyn, Mis Genver 2010

Tri Bardh an Orsedh Kernow a gemeras rann y’n hwarvos Kresen Ertach bledhennek.

Merv - Telynor an Weryn hag Alison Davey – Corolyores a synsas chi hwel dons, ha Professor Philip Payton - Car Dyvresow - a dhelivras areth didheurek a-dro dhe John Betjeman yn Kernow

Kanow Flehes

Yn spit dhe glaw euthek yth esa dydh splann 8/12/2009  dhe Skol Marlborough yn Aberfal ha Bardh Meur, Skogynn Pryv a wrug lonchya an lyver ha'n dvd Kanow Fleghes y'n Hel an Skol. Bardh Meur a wrug kewsel yn Kernewek hag yn Sowsnek dhe'n fleghes ha ri dasskrif an lyver dhe pub klass y'n skol ow leverel aga bos sterennow pub onan oll. Ev a'ga gormolas rag aga ober poos rag an yeth.

An flehes a ganas nebes kan kernewek a dhiworth an lyver ha y dvd  hag ynwedh Pennblodh Lowen rag Bardh Meur re beu genys war an jydh na nans yw lies bledhen.

Werison Holyer an Gof 2010

Profyansow yw gelwys rag Gwerison bledhennek an Orsedh, hag a syns ynno seyth kynsa rann, gans dew werison dre vras meur, rag dyllansow meur aga rowedh a-dro dhe Gernow po themys Kernow, dhyworth an vledhen dhydhyador 2009 yn unnik.

Dydh diwettha 15ves a vis Hwevrer 2010.

Manylyon leun yw kavadow dhyworth:

Ann Trevenen Jenkin, pell 01736 850332 po e-bost pellgowser@btinternet.com.

Gorsedh Kernow 2009 Essa / Saltash DVD-R

Gwydheo 2 owr y hys re beu gorrys war-barth dhyworth 5 elin kamera. Synsys ynno yw stallashyon an Bardh Meur nowyth ha Kannas Bardh Meur. Pub Bardh nowyth, ha gwaynyoryon a Biwasow an Konsel ha kesstrivow a omdhiskwedh, hag yma blas kot an geskan worthuherweyth.

Oll an prowyow dhyworth an gwerth a dhe’n Orsedh.

An kost yw £5 ha ganso £1 f&l y’n RU, £2 f&l Europa, ha £3 rag remenant an bys. Yth yw furvyans PAL Europek war blasen pryntys yn liw DVD-R. Y teu yn kyst lyverva DVD gans brehel pryntys yn liw.

Kestav enquiries@gorsedhkernow.org.uk

Derivas Kot Kuntellyans Konsel an Orsedh Mis Hedra

An Bardh Meur nowyth a linennas y hunros rag an teyr bledhen usi ow tos, hag a synsas ynno skoodhyans rag Bewnans Kernow (an Keskowethyans Gonisogethek Kernewek nowyth), krevhe kevrennow gans Kembra ha Breten Vyhan ha skoodhya Esedhvos Kernow.

Assentyans a veu res rag gwrians a gledha nowyth rag solempnyta an kledha, neppyth re beu daskomendys y’n Orsedh Ygor dhe arwoedhya unnses ha kerensa gans Gorsedhow Kembra ha Breten Vyhan. Hemma a vedh pes dre alow dhe’n Berdh.

An rol a dhedhyow kuntellyans ha solempnyta rag 2010 a veu unnverhes.

Omdennans Menystror an Wiasva, Ted Chapman - Glywys Venta, a veu degemerys gans vota krev a rassow rag y ober dres an bledhynnyow. Pat Miller -Myrgh Jowna a veu appoyntys avel Menystrores nowyth an Wiasva.

Yth esa dadhel a-dro dhe vater an kovskrivow hag ober dhe skoodhya hemma a wra pesya.

An Konsel a skoodhyas hwans an Bardh Meur dhe dhasweles stus a glassow rag Piwasow an Orsedh. An Bagas Oberi Menystrans a wra kollenwel an ober ma a’n dalleth yn unn geskusulya gans an Is-kessedhek Piwasow.

Rians a veu assentys rag an kaskergh ‘Steps to Copenhagen’ ledys gans Howard Curnow.

Derivadow dhyworth pub sodhak hag is-kessedhek a veu degemerys.

Dydh an nessa Kuntellyans KO yw an 6es mis Hwevrer 2010.

klyckya omma (Kernewek yn unnik)

Arwodhieth an Konsel

Yn kuntelles an mis ma, Konsel Kernow a wrug unverhe polici nowyth a dro dhe'n taves Kernewek ha synsys ynno arwodhyow diwyethek rag Kernow yn tien. Henn a via rag pub arwodh nowyth po dasnowythys.  Keffrys y'n polici yma dewis prederi a dro dhe'n devnydh a Gernewek yn paperyow an Konsel ha taklow erel.

An polici ma a syw an ober gwrys gans an kyns Konsel Kerrier yn termyn eus passys.

Archderwydh nowyth Kembra

Abergwaun

Prydydh ha skrifer-gwariow T James Jones - Jim Parc Nest y hanow bardhek, re beu henwys avel an nessa Archderwydh Kembra. Ev a wra dos warlergh Dic Jones - Dic yr Hendre a verwis mis Est 2009.

Sevel an nivel rag gonisogeth hag
artys Kernewek

Keskusulyans Bledhynnyek Gorsedh Kernow 2009

Bert Biscoe - Vyajor gans Geryow ha Ross Williams - Map Crowan, a restras an jorna mayth esa moy es 70 kannas furvys a Verdh hag ostysi.

An keskusulyans a dhallathas gans rians a-dro dhe’n towl Rannvro a Wonisogeth gans Miranda Bird. Hemm yw kaskergh ledys gans Konsel Kernow dhe ynnia an KE dhe greatya an appoyntyans a RaW dhe barhe Citys a Wonisogeth.

An dohajydh a veu res dhe rians gans Menystror an Orsedh, Colin Roberts, neb yw ynwedh charjys yn keskowethyans ynter an Konsel nowyth ha GK, gans an fondyans a Bewnans Kernow – An Keskowethyans Gonisogethek Kernewek. Synsys ynno yth esa dadhel leun a-dro dhe’n rol termyn a dheu GK y’n argerdh ma.

Ynter an dhew esedhvos ma tri fraktysyer a omdhiskwedhas neb usi omgelmys yn fordhow dyffrans yn unn ystynna ha displegya artys Kernewek.

• Pol Hodge a-dro dhe wrians-fylm ha’n taves Kernewek
• Jowdy Davey a-dro dhe’n chonsow ha chalanjys yn unn dhisplegya Lowender Peran rag an nessa henedh
• Neil Davey a-dro dhe’n chalenjys ha kowlwriansow yn unn venystra hag avonsya Dalla

Chanj an Hin Derivas Gwydheo - klyckya omma. Gool Fylm Kernow 2009 Derivas Gwydheo - klyckya omma.

An 31ns Gool Dons Ynterkeltek dhe Borthpyran a'n jeva towlen dhivers ha bras.

Kowser dhe'n seminar "Keltegieth" re gavsa tus yn Kernow na vir orth Kernow avel rann a Bow Sows, po dhe'n lyha, govyn a-dro dhodho. Lies Bardh a skoodh an Gool hag a'n jeves ayrgylgh pur hweg, meur ras dhe'n Gevarwedhoryon neb a worthyb govyn po kudyn gans mynhwarth golow.

An trogh gwydheo a furvyans "Flash" a ri vu kot y'n gool a 5 dydh.

Yma ow pesya yn eur ma kesstrivyansow an Orsedh Kernow 2010. Yma klassow rag tus a oos ha flehes yn bardhonieth, yeth plen, studhyansow Kernewek, ilow (yn Sowsnek po Kernewek) kreft ha skeusennieth.

Y hyllir kavos manylyon leun ha rewlys rag entra war an wiasva ma. An jydh degea yw 17ves a vis Ebrel ha'n piwasow a vydh res gans an Bardh Meur dhe'n Orsedh ygor dhe St Ives/Porthia an kynsa dy'Sadorn mis Gwynngala 2010.

Rag manylyon leun klyckya omma rag tus a oos, ha klyckya omma rag tus yowynk.

Laura Hardman

Orth solempnyta an Orsedh dhe Essa, Mis Gwynngala, sertyfyans specyal a ve res dhe Gerens Laura Hardman. Skrifys o warnodho an geryow ma "Dhe Laura Hardman dhe aswon hy Hevro Arbennek ha Dibarow dhe Wonisogeth Kernow, dres ehen der an Gool Fylm Kernow ha'y Skodhyans Bras rag an Yeth Kernewek."

Gorsedh 2009 - Essa

Dy’ Sadorn 5es mis Gwynngala 2009 an Orsedh a veu synsys dhe Essa. Yth esa keskerdh myttinweyth ledys gans Menestrouthi Tre Lostwydhyel gans Berdh, dynytys civil ha degoryon an welen allos ow ton an gwelyni gallos koth an dre. An Mer Konslores Sue Hooper M.B.E - Cares Tamar a dhynerghis an Orsedh hag a ros dhe Gwenenen pyktur framyas ow tiskwedhes oll an leow istorek dhe Essa.

An solempnyta dohajydhweyth a veu synsys dhe Longstone Park gans moy es 300 bardh ena y’ga mysk 6 dhyworth Awstrali. An Orsedh a veu ygerys gans an garm kres usyes. Yth esa gannasow dhyworth Kembra ha Breten Vyhan, hag yth esa'n kynsa termyn dhe'n solempnyta Unyans an Kledha, arwodh kesunyans an dri fow Keltek.

Rag manylion pella klykya omma.

Gwenenen

Rag trubyt klykya omma.

Klykya omma.